Karbon Elyaf Teknolojisi Ve Kalıpçılık Uygulamalar

Loading...
Thumbnail Image
Date
2021-02-25
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Uluslararası Bilimsel Araştırmalar ve Yenilikçi Çalışmalar Sempozyumu - ISSRIS'21
Abstract
Bir ileri teknoloji ürünü olan karbon fiberler, sahip olduğu düşük yoğunluk, düşük sürtünme katsayısı, düşük yorulma, asit, alkali ve çözücülere karşı yüksek direnç göstermesi gibi temel özellikleri nedeniyle zorlu şartlarda çalışan yüksek performanslı kompozit malzemelerin üretiminde 1980’ li yıllardan itibaren yoğun bir şekilde kullanılmaktadır. İleri teknolojiye ihtiyaç duyulan nükleer sanayi ve havacılık karbon fiberin yoğun kullanım alanlarının başında gelmektedir. Günümüzde nüklüer, havacılık ve uzay sanayinden, otomotiv, makine, denizcilik, elektrik-elektronik, rüzgâr enerjisi, petrokimya ve medikal sektörüne kadar çok farklı sektörlerde karbon fiber kullanılmaktadır. Karbon fiberler, binlerce yıldır kullanılan pamuk veya keten gibi doğal selülozik liflerden kazara elde edilmiştir. 1878’ de Thomas Edison, önce pamuk liflerini daha sonra ise bambuyu akkor lamba filamenti olarak kullanmaya çalışmıştır. 1950’li yılların sonunda, tekstil formundaki sentetik selülozun karbonizasyonu ile elde edilen karbon fiberlerin yüksek sıcaklıktaki roket teknolojilerindeki uygulamalarıyla karbon fiberlere olan ilgi yeniden artmaya başlamıştır. Yüksek karbon verimi ve selüloza göre daha ekonomik olan PAN temelli yüksek performanslı karbon fiberlerin üretim tekniklerinin gelişmesi ve ticari olarak üretilmesi 1960’ lı yılların sonunda başlamıştır. 1970 ve 1980’ li yıllarda karbon fiber takviyeli kompozitler nükleer ve havacılık sanayi için geliştirilerek kullanılmıştır. Karbon fiberlerin basma dayanımı, inorganik fiberlere göre düşük, polimerik fiberlerden ise daha yüksektir. Karbon fiberin üretiminde hammadde olarak selüloz, poliakrilonitril (PAN) ve katran/zift yaygın olarak kullanılmaktadır. Selüloz yapısının sahip 2 olduğu glikoz tipi bağ nedeniyle, sürekli/uzun zincir oluşumu mümkün değil ve buna bağlı olarak düşük karbon verimine sahiptir. PAN’ dan üretimde, karbondan ibaret zincir yapısı nedeniyle yüksek karbon verimi ve yüksek mekanik özellikler elde edilmekte ancak polimerin yüksek çapraz bağ oluşturma eğilimi grafitleşmeyi zorlaştırmaktadır. Bu çalışmada karbon fiberin sahip olduğu özellikler, üretim yöntemleri, uygulama alanları ve geçmişte yapılan bazı çalışmalar incelenerek, gelecek için karbon fiber uygulamalarının yaygınlaşacağı alanlardan karbon fiber kalıpçılık uygulamasındaki kullanımı belirlenmesi amaçlanmıştır.
Description
Keywords
Karbon Elyaf, Teknoloji, Kalıp, PAN, Otomotiv
Citation